ئەرک و ئامانجەکان

. بەرەوپێشبردنی مافی مرۆڤ

– داکۆکیکردن لە پاراستن و پێشخستنی مافەکانی مرۆڤ لە سەرانسەری کەرتە جیاوازەکاندا، لەوانە پەروەردە، چاودێری تەندروستی، و دادپەروەری کۆمەڵایەتی.

– کارکردن بۆ نەهێشتنی هەڵاواردن و پێشخستنی یەکسانی جێندەری و پاراستنی مافی گروپە پەراوێزخراوەکان.

دەستپێشخەرییە پەروەردەییەکان

– ئەنجامدانی سیمینار و وۆرک شۆپ و کۆنفرانس بۆ هۆشیارکردنەوەی خەڵک سەبارەت بە پرسەکانی مافی مرۆڤ.

– هاوکاریکردن لەگەڵ دامەزراوە پەروەردەییەکان بۆ تێکەڵکردنی پەروەردەی مافی مرۆڤ لە پرۆگرامەکانی خوێندن، پەروەردەکردنی کولتوری ڕێزگرتن و لێکتێگەیشتن.

3. پشتیوانی یاسایی

– پێشکەشکردنی هاوکاری و پاڵپشتی یاسایی بۆ ئەو کەسانەی ڕووبەڕووی پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ دەبنەوە.

– کارکردن لەگەڵ دەسەڵاتە ناوخۆییەکان و دەزگا نێودەوڵەتییەکان بۆ دڵنیابوون لە پابەندبوون بە یاسا و ستانداردەکانی مافی مرۆڤ.

4. بەشداری کۆمەڵگا

– پەیوەندی لەگەڵ کۆمەڵگا ناوخۆییەکان بۆ دەستنیشانکردن و چارەسەرکردنی ئاستەنگەکانی مافی مرۆڤ.

– دەستپێکردنی هەڵمەتی هۆشیاری بۆ پەروەردەکردنی ڕای گشتی دەربارەی مافەکانیان و گرنگی پاراستنیان.

5. **هاوکاری و هاوبەشی:**

– هاوبەشی لەگەڵ ڕێکخراوە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەکان بۆ بەرزکردنەوەی کاریگەری دەستپێشخەرییەکانی مافی مرۆڤ.

– پەرەپێدانی هاوکاری لەگەڵ دەزگاکانی حکومەت، ڕێکخراوە ناحکومییەکان، و ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی بۆ چارەسەرکردنی پرسەکانی مافەکانی مرۆڤ بە شێوەیەکی کاریگەر.

**چالاکی و بەرنامە سەرەکییەکان:**

1. **وۆرک شۆپی پەروەردەیی:**

– بە بەردەوامی وۆرک شۆپ ئەنجامدرا کە تیشکیان خستە سەر بابەتگەلێکی جۆراوجۆری مافی مرۆڤ، وەک مافی منداڵان، مافی ژنان، و مافی پەنابەران و ئاوارەکانی ناوخۆ.

– کۆبوونەوەی ڕاهێنان بۆ دەسەڵاتە ناوخۆییەکان، جێبەجێکردنی یاسا، و سەرکردەکانی کۆمەڵگا بۆ باشترکردنی تێگەیشتن و مامەڵەکردنیان لەگەڵ پرسەکانی مافەکانی مرۆڤ.

2. **کلینیکی یارمەتی یاسایی:**

– پێشکەشکردنی ڕاوێژکاری یاسایی و نوێنەرایەتیکردنی بێبەرامبەر بۆ ئەوانەی پێویستیان پێیەتی، دەستەبەرکردنی دەستڕاگەیشتن بە دادپەروەری بۆ هەمووان.

– دانانی کلینیکی یاسایی گەڕۆک بۆ گەیشتن بە ناوچە دوور و کەم خزمەتگوزارییەکان، پێشکەشکردنی هاوکاری یاسایی لە شوێنی ڕووداوەکە.

3. **هەڵمەتەکانی داکۆکیکردن:**

– ئەنجامدانی هەڵمەتەکان بۆ هۆشیارکردنەوەی خەڵک سەبارەت بە پرسە تایبەتەکانی مافی مرۆڤ و کۆکردنەوەی پشتیوانی گشتی بۆ چاکسازی پێویست.

– بەکارهێنانی سۆشیال میدیا و دەزگاکانی ڕاگەیاندنی ناوخۆیی و بۆنە گشتیەکان بۆ بڵاوکردنەوەی هۆشیاری و کۆکردنەوەی پشتیوانی.

4. **توێژینەوە و بڵاوکراوەکان:**

– بەرهەمهێنانی ڕاپۆرت و لێکۆڵینەوە و بڵاوکراوە کە تیشک دەخاتە سەر پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ و پێشنیاری چارەسەری کرداریی.

– هاوکاری لەگەڵ دامەزراوە ئەکادیمییەکان بۆ ئەنجامدانی توێژینەوە لەسەر پرسە زەقەکانی مافی مرۆڤ و هاوبەشکردنی دۆزینەوەکان لەگەڵ داڕێژەرانی سیاسەت و خەڵک.

5. **یارمەتی مرۆیی:**

– پێشکەشکردنی پاڵپشتی بۆ پەنابەران و ئاوارە ناوخۆییەکان و گروپە لاوازەکانی تر کە بەهۆی ململانێ و قەیرانەکانەوە زیانیان بەرکەوتووە.

– هەماهەنگی لەگەڵ ڕێکخراوە فریاگوزارییە نێودەوڵەتییەکان بۆ گەیاندنی خۆراک، شوێنی نیشتەجێبوون، چاودێری پزیشکی، و خزمەتگوزارییە گرنگەکانی تر.

**کاریگەری و دەستکەوتەکان:**

لقی USAGHR لە هەرێمی کوردستانی عێراق هەنگاوی بەرچاوی لە پێشخستنی مافەکانی مرۆڤدا ناوە. هەندێک دەستکەوتی دیار بریتین لە:

– داکۆکیکردنێکی سەرکەوتووانە لە گۆڕانکاری لە سیاسەتەکاندا بۆ باشتر پاراستنی دانیشتوانی لاواز.

– بەرزکردنەوەی توانای دامەزراوە ناوخۆییەکان بۆ ڕەچاوکردنی ستانداردەکانی مافی مرۆڤ.

– بنیاتنانی تۆڕێک لە داکۆکیکارانی مافی مرۆڤ و خۆبەخشەکان کە پابەندبن بە دروستکردنی گۆڕانکاری ئەرێنی.

– کەمکردنەوەی حاڵەتەکانی پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ لە ڕێگەی هەڵمەتی هۆشیاری و پەروەردەی بەردەوام.

– پێشکەشکردنی پشتیوانی یاسایی گرینگ بۆ سەدان کەس، یارمەتیدانیان بۆ دەستەبەرکردنی دادپەروەری و پاراستنی مافەکانیان.

**ئامانجەکانی داهاتوو:**

لقی USAGHR لە هەرێمی کوردستانی عێراق پابەندە بە فراوانکردنی کاریگەرییەکانی و چارەسەرکردنی ئاستەنگەکانی سەرهەڵدانی مافی مرۆڤ. ئامانجەکانی داهاتوو بریتین لە:

– **فراوانکردنی بەرنامە پەروەردەییەکان:** زیادکردنی گەیشتن بە خوێندنی مافی مرۆڤ بۆ زیاتر لە قوتابخانە و زانکۆکان، و پەرەپێدانی سەرچاوەی ئۆنلاین بۆ دەستڕاگەیشتنێکی فراوانتر.

– **بەهێزکردنی پشتیوانی یاسایی:** بەرزکردنەوەی توانای کلینیکەکانی یارمەتی یاسایی و ڕاهێنانی زیاتری پیشەیی یاسایی لە یاسای مافی مرۆڤدا.

– **قوڵکردنەوەی بەشداریکردنی کۆمەڵگا:** دروستکردنی پەیوەندی بەهێزتر لەگەڵ کۆمەڵگە ناوخۆییەکان و ڕێکخراوە بنەڕەتییەکان بۆ دڵنیابوون لەوەی دەنگیان لە داکۆکیکردن لە مافەکانی مرۆڤدا دەبیسترێت.

– **زیادکردنی هاوکاری نێودەوڵەتی:** هاوبەشیکردن لەگەڵ ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانی مافی مرۆڤ زیاتر بۆ هێنانی سەرنجی جیهانی بۆ پرسە ناوخۆییەکان و هاوبەشکردنی باشترین پراکتیزەکان.

– **داهێنانی ستراتیژییەکانی داکۆکیکردن:** بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا و پلاتفۆرمی نوێ بۆ بەشداریکردنی ئامادەبووانێکی فراوانتر و دروستکردنی هەڵمەتی هۆشیاری کاریگەرتر.

*پرۆژە و دەستپێشخەرییە دیارەکان:**

1. **دەستپێشخەری “با سەرکردایەتی بکات”:**

– بە ئامانجی بەهێزکردنی ژنان و کچان لە ڕێگەی پەروەردە و ڕاهێنانی سەرکردایەتی.

– گرنگی بە ڕەخساندنی دەرفەت دەدات بۆ ژنان بۆ ئەوەی ڕۆڵی سەرکردایەتی لە ناو کۆمەڵگاکانیاندا بگرنە ئەستۆ.

**ئەکادیمیای سیسکۆ:**

– پەروەردە و ڕاهێنانی تەکنیکی پێشکەش بە گەنجان دەکات، توانای دامەزراندن و لێهاتوویی تەکنەلۆژییان بەرز دەکاتەوە.

– هاوکاری لەگەڵ قوتابخانە و زانکۆ ناوخۆییەکان دەکات بۆ پێشکەشکردنی پرۆگرامی گشتگیری پەروەردەی ئایتی.

3. **ڕاهێنانی مافی مرۆڤ بۆ جێبەجێکردنی یاسا:**

– بەرنامەی ڕاهێنان کە بۆ پەروەردەکردنی ئەفسەرانی جێبەجێکردنی یاسا لەسەر بنەماکانی مافی مرۆڤ و گرنگی ڕێزگرتن و پاراستنی ئەو مافانە لە ئەرکی ڕۆژانەیاندا داڕێژراون.

– گرنگی بە کەمکردنەوەی حاڵەتەکانی دڕندەیی پۆلیس و باشترکردنی پەیوەندی نێوان جێبەجێکردنی یاسا و کۆمەڵگا دەدات.

4. **پشتیوانی بۆ پەنابەران و ئاوارەکانی ناوخۆ (IDPs):**

– بەرنامەکان بە ئامانجی پێشکەشکردنی پشتیوانی یاسایی و کۆمەڵایەتی و ئابووری بۆ پەنابەران و ئاوارەکان.

– دەستپێشخەرییەکانی باشترکردنی بارودۆخی ژیان، دەستڕاگەیشتن بە خوێندن، و هەلی کار بۆ تاکەکانی ئاوارە لەخۆدەگرێت.

**هاوبەشی و هاوکاری:**

لقی USAGHR لە هەرێمی کوردستانی عێراق هاوکاری لەگەڵ کۆمەڵێک هاوبەشی بەرفراوان دەکات، لەوانە:

– **دەزگاکانی حکومەتی ناوخۆیی:** پێکەوە کارکردن بۆ جێبەجێکردنی سیاسەت و بەرنامەکانی مافی مرۆڤ بە شێوەیەکی کاریگەر.

– **رێکخراوە نێودەوڵەتییەکان:** هاوبەشیکردن لەگەڵ ڕێکخراوە جیهانییەکانی مافی مرۆڤ بۆ بەکارهێنانی سەرچاوە و شارەزایی.

– **رێکخراوە ناحکومییەکان (NGOs):** هاوکاریکردن لە پڕۆژە و دەستپێشخەرییە جیاوازەکان بۆ زۆرترین کاریگەری.

– **دامەزراوە پەروەردەییەکان:** پەیوەندیکردن لەگەڵ قوتابخانەکان، زانکۆکان، و ناوەندەکانی توێژینەوە بۆ پێشخستنی پەروەردە و توێژینەوەی مافی مرۆڤ.

لقی ڕێکخراوی جیهانی مافی مرۆڤی ئەمریکا لە هەرێمی کوردستانی عێراق تا ئێستاش تایبەتە بە ئەرکی خۆی کە پەروەردەکردنی کۆمەڵگایەکی دادپەروەر و دادپەروەرانەیە کە مافەکانی هەموو تاکێک ڕێزیان لێ بگیرێت و بپارێزرێت. ڕێکخراوەکە لە ڕێگەی هەوڵە بەردەوامەکانیەوە ئامانجی ئەوەیە کاریگەرییەکی بەردەوام لەسەر دیمەنی مافی مرۆڤ لە ناوچەکەدا دروست بکات، ئایندەیەکی گەشاوەتر بۆ هەموو دانیشتووانەکەی مسۆگەر بکات.